اکو گرافی چشم

عمده بیماران درمانگاه اکوگرافی شامل بیماران مبتلا به آب مروارید می باشند که جهت تعیین قدرت لنز داخل چشمی نیاز به A Scan دارند. با این روش قدرت لنز داخل چشمی محاسبه می شود. سایر بیماران این درمانگاه افرادی هستند که به دلیل کدورت مدیا مشاهده شبکیه امکان پذیر نمی باشد و بنابراین نیاز به B Scan  جهت مشاهده شبکیه دارند.

اغلب این بیماران بعد از ویزیت در درمانگاه عمومی، درمانگاه قرنیه با نسخه ای که دال بر محاسبه قدرت لنز داخل چشمی می باشد به این درمانگاه مراجعه می کنند.

دیگر بیماران نیز که به دلیل کدورت مدیا نیاز به B Scan دارند نیز بعد از ویزیت در درمانگاه عمومی به این قسمت ارجاع داده می شوند.

دستگاه های این درمانگاه شامل دستگاه A Scan , B Scan می باشد . علاوه بر این دستگاه جدید IOL Master نیز موجود می باشد. دستگاه A Scan  از اولتراسوند برای محاسبه لنز داخل چشمی استفاده می کنند ولی IOL Master از نور لیزر و با کمک پدیده تداخل طول قدامی چشم را محاسبه می کند و سپس  قدرت لنز داخل چشمی محاسبه می شود.

  نور قسمت مرئی امواج الکترو مغناطیسی است که برای هزاران سال برای معاینه اختلالات چشمی بکار رفته است. از سال 1956 دانشمندان از امواج صوتی با فرکانس بالا یا اولتراسوند برای معاینه چشمی و یا تشخیص بیماریهایی که با نور قابل ارزیابی نیستند، استفاده کرده اند.به بررسی این بازگشت های صوتی (اکو)اکوگرافی گفته می شود.

به عنوان تعریف، ماوراء صوت یا التراسوند به امواج با فرکانس بیشتر از 20کیلو هرتز گفته می شود که توسط انسان شنیده نمی شود. در اکوگرافی چشمی از امواج 8 تا 10 میلیون هرتز استفاده می شود. صوت توسط یک پروب( میله)کوچک که مستقیما بر روی چشم گذارده می شود ، تولید می گردد . همین پروب جهت جمع آوری بازگشت صوتی یا اکواستفاده می شود تا تصویری از کره چشم و محتویات آنم بر روی مانیتور مشخص گردد. 

روش انجام:

این معاینه بدون درد و غیر تهاجمی است. می تواند در درمانگاه ، کنار تخت بیمار و یا در اطاق عمل انجام شود. در بیمارستان فارابی این معاینه معمولا در درمانگاه اکوگرافی و توسط اپتومتریست مجرب صورت می گیرد. پس از ریختن قطره بی حسی موضعی بیمار دراز می کشد بسته به نوع تصویر برداری Aیا B چشمان بیمار بسته می شود. تصویر برداری معمولا حدود 2-3 دقیقه طول می کشد. تصویر حاصله روی مانیتور چاپ شده و به بیمار تحویل می گردد. اکوگرافی چشم در اکثریت بچه ها حتی بدون نیلز به خواب آلوده کردن ، قابل انجام است. همچنین در حالت نشسته نیز می تواند انجام شود.( شکل 1)

دو نوع عمده از اکوگرافی وجود دارد : اسکن A  و اسکن B

اسکن A:  بطور عده جهت بررسی دقیق طول قدامی خلفی چشم به کار می رود که برای محاسبه قدرت لنز داخل چشمی در عمل برداشتن آب مروارید مورد نیاز است. هنگام عمل جراحی خروج آب مروارید برای جلوگیری از نیاز به عینک با قدرت بالا پس از عمل ، باید لنز داخل چشمی گذاشت که برای اندازه گیری شماره دقیق آن به طول قدامی خلفی چشم نیاز است. البته برای امدازه گیری طول قسمتهای مختلف چشم، اندازه توده داخل چشمی و یا بررسی جدار توده نیز از A اسکن استفاده می شود.(شکل2)

اسکن B : ین تصویر برداری در حقیقت تصویری دو بعدی شبیه CT اسکن، از ضایعه، شکل آن و ارتباط آن با ساختمن های مجاور به ما می دهد. مهمترین استفاده آن بررسی قسمت خلفی چپشم در بیمارانی است که قسمت قدامی چشم آنها به علتی( مثلا آب مروارید، لک قرنیه و خونریزی داخل چشم) کدر شده است. برای ارزیابی ساختمانها و ضایعات چشم اکوگرافی بر CT اسکن ارجح است. همچنین خطرات استفاده از اشعه الکترومغناطیس را که در CT اسکن به کار می رود را ندارد و بنابراین در زنان حامله نیز قابل انجام است. یکی از بیشترین موارد استفاده از اکوگرافی چشمی بیماران دیابتی هستند که خونریزی داخل چشمی پیدا کرده اند، برای اینکه ببینیم یک عارضه کور کننده به نام پارگی شبکیه اتفاق افتاده است یا نه. (شکل 3و 4)

اکوگرافی همچنین برای تمایز توده های مختلف چشمی به کار می رود.(شکل 5)